Chất rắn lơ lửng TSS là gì? Cách xác định chất rắn lơ lửng TSS trong nước

Chất rắn lơ lửng TSS là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá chất lượng nước. Đối với bể bơi, chỉ số này ảnh hưởng trực tiếp đến độ trong của nước, hiệu quả khử trùng cũng như trải nghiệm của người sử dụng. Trong bài viết dưới đây, cùng Hóa Chất Bể Bơi Việt Mỹ tìm hiểu TSS là gì, tiêu chuẩn chất rắn lơ lửng trong nước bể bơi, tác động của TSS và các phương pháp xử lý hiệu quả.

Chất rắn lơ lửng TSS là gì?

TSS (Total Suspended Solids) hay còn gọi là tổng chất rắn lơ lửng, là tổng khối lượng các hạt rắn không hòa tan đang tồn tại lơ lửng trong một lít nước và thường được tính bằng đơn vị mg/L. Đây là thông số quan trọng dùng để đánh giá chất lượng nước tự nhiên, nước cấp, nước thải và nước bể bơi.

Các thành phần tạo nên TSS bao gồm:

• Chất vô cơ như đất sét, bùn, phù sa, cát mịn.
• Chất hữu cơ như rong rêu, tảo, vi khuẩn, vi sinh vật.
• Chất kết tủa hóa học khác.

Khác với TDS (Total Dissolved Solids) là tổng chất rắn hòa tan, TSS chỉ bao gồm các hạt không hòa tan có thể được giữ lại trên màng lọc tiêu chuẩn.

Tiêu chuẩn chất rắn lơ lửng TSS trong nước bể bơi

Tại Việt Nam, Thông tư 02/2011/TT-BVHTTDL quy định hàm lượng chất rắn lơ lửng (chất vẩn đục) trong nước hồ bơi phải duy trì ở mức ≤ 2 mg/L đối với các bể ngoài trời. Ngoài ra, một số quy chuẩn chung về nguồn nước thể thao và sinh hoạt khác cũng cho phép ngưỡng tối đa không vượt quá 20mg/L.

Ảnh hưởng của TSS đến đời sống

Hàm lượng TSS càng cao thì nước càng đục, làm giảm hiệu quả khử trùng của clo, ảnh hưởng đến chất lượng nước và trải nghiệm của người bơi.

• Làm giảm chất lượng nước: Khi tổng chất rắn lơ lửng tăng cao, nước trở nên đục, giảm khả năng truyền ánh sáng và làm mất tính thẩm mỹ.
• Giảm hiệu quả khử trùng: Các hạt cặn có thể bao bọc vi khuẩn, khiến clo hoặc các chất khử trùng khó tiếp xúc trực tiếp với vi sinh vật. Điều này làm tăng nguy cơ tồn tại mầm bệnh trong nước.
• Gây ảnh hưởng đến sức khỏe: Nguồn nước chứa nhiều cặn lơ lửng có thể gây kích ứng mắt, ngứa da, tăng nguy cơ nhiễm khuẩn nếu nước không được xử lý đúng cách.
• Ảnh hưởng đến hệ thống lọc: TSS cao khiến màng lọc nhanh bị tắc, máy bơm hoạt động quá tải, tăng chi phí vận hành và bảo trì.
• Tác động đến môi trường: Trong sông hồ hoặc nguồn nước tự nhiên, TSS cao làm giảm khả năng quang hợp của thực vật thủy sinh, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và làm suy giảm chất lượng môi trường nước.

>>> Xem thêm: Hóa chất khử trùng bể bơi

Cách xác định chất rắn lơ lửng TSS trong nước

Trong phòng thí nghiệm

Chuẩn bị dung cụ

• Cốc sứ hoặc thủy tinh
• Tủ nung
• Bếp nung cách thủy
• Bình hút ẩm
• Tủ sấy
• Cân phân tích
• Bộ lọc chân không
• Giấy lọc thủy tinh

Quy trình thực hiện gồm:

• Chuẩn bị cốc thí nghiệm và cho mẫu nước cần phân tích vào cốc.
• Sấy cốc chứa mẫu ở nhiệt độ 103 – 105°C trong khoảng 60 phút để loại bỏ nước.
• Sau khi sấy, đặt cốc vào bình hút ẩm và để nguội khoảng 60 phút trước khi cân.
• Tính tổng chất rắn hòa tan (TDS): Nung cốc với phần khối lượng sau sấy ở nhiệt độ 500 – 600°C. Làm nguội trong 1h. Sau đó cân lượng tổng chất rắn hòa tan.
• Tính chất rắn tổng cộng: Sấy giấy lọc thủy tinh ở nhiệt độ 103 – 105°C trong 60 phút. Để giấy lọc nguội trong bình hút ẩm nhằm tránh hấp thụ hơi ẩm từ môi trường. Cân giấy lọc để xác định lượng chất rắn tổng cộng.

Sau khi có các giá trị cần thiết, tổng chất rắn lơ lửng (TSS) được tính theo công thức:

TSS = Chất rắn tổng cộng − Tổng chất rắn hòa tan (TDS).

Trong đời sống

Trong thực tế, việc kiểm tra tổng chất rắn lơ lửng (TSS) có thể được thực hiện nhanh chóng bằng máy đo TSS chuyên dụng. Thiết bị này cho phép đo nồng độ chất rắn lơ lửng trong nước với thao tác đơn giản, thời gian phân tích ngắn và độ chính xác cao. Nhờ đó, người sử dụng có thể nhanh chóng đánh giá chất lượng nước và lựa chọn phương án xử lý phù hợp. 

Cách xử lý chất rắn lơ lửng TSS trong nước bể bơi

Khi hàm lượng TSS vượt mức cho phép, cần áp dụng các biện pháp xử lý để khôi phục chất lượng nước.

Cách 1: Phương pháp keo tụ – tạo bông

Đây là giải pháp được sử dụng rộng rãi nhằm loại bỏ các hạt rắn lơ lửng vô cơ trong nước. Các hóa chất keo tụ sẽ liên kết những hạt cặn nhỏ thành bông cặn có kích thước lớn hơn, giúp chúng dễ dàng lắng xuống hoặc được giữ lại bởi hệ thống lọc. Đối với nước bể bơi, hóa chất PAC (Poly Aluminium Chloride) thường được sử dụng để thu gom bụi bẩn, cát mịn và các hạt lơ lửng, góp phần nâng cao độ trong của nước.

>>> Xem thêm: Chất trợ lắng

Cách 2: Phương pháp xử lý sinh học

Phương pháp này chủ yếu được áp dụng để loại bỏ các chất rắn hữu cơ có khả năng phân hủy sinh học thông qua hoạt động của vi sinh vật. Đây là giải pháp phổ biến trong các hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt và công nghiệp.

Cách 3 Phương pháp lắng tự nhiên

Nước được dẫn vào bể lắng để các hạt chất rắn lơ lửng tự lắng xuống đáy dưới tác dụng của trọng lực. Phương pháp này thường phù hợp với các hệ thống xử lý có lưu lượng nước lớn, chẳng hạn như nhà máy xử lý nước thải hoặc các công trình xử lý nước quy mô công nghiệp, nhằm đạt hiệu quả lắng cao trước khi đưa nước sang các công đoạn xử lý tiếp theo.

Chất rắn lơ lửng TSS là chỉ tiêu quan trọng phản ánh mức độ sạch của nước. Việc hiểu rõ TSS là gì, nguyên nhân hình thành và các phương pháp kiểm soát sẽ giúp người vận hành duy trì chất lượng nước bể bơi ổn định, đảm bảo an toàn cho người sử dụng và nâng cao tuổi thọ hệ thống xử lý nước.